OriŽntaalse kerken in Nederland

Orthodoxe en (Oud-)OriŽntaalse kerken
Tot 451 was er sprake van één kerk, die zichzelf zag als zowel "katholiek" (voor allen) als "orthodox" (de ware leer en eredienst bewarend). In 451 vond er een splitsing plaats tussen de kerken die nu OriŽntaals worden genoemd, en de kerken die we nu kennen als Rooms-Katholiek en Orthodox. In 1054 volgde een tweede belangrijke breuk met de kerk van Rome, die vaak het "Grote Schisma" wordt genoemd.

Essentieel in de scheuring van 451 was de visie op de komst van Christus, in wie "de goddelijke volheid lichamelijk aanwezig is" (Kol. 2:9). Alle kerken deelden de overtuiging, dat in de persoon van Jezus Christus de goddelijke en de menselijke natuur waren verenigd. Wel legden verschillende auteurs verschillende accenten bij de interpretatie hiervan. Was de menselijke natuur geheel opgegaan in de goddelijke? Bestonden er als het ware "twee Jezussen", een menselijke en een goddelijke? Handelde en sprak Jezus soms als mens, en soms als God? Kon er een tegenstrijd ontstaan tussen zijn menselijke en goddelijke wil (Getsemane)? En: wat betekent dit voor de mens?

In het geschil, dat naast theologische ook politieke kanten had, beschuldigden theologen in Constantinopel een aantal bisschoppen in AlexandriŽ ervan dat ze in Christus nog maar één natuur onderscheidden (monofysitisme). De goddelijke natuur zou als het ware de menselijke hebben opgeslokt. Of: de twee zouden zijn vermengd tot een hybride tussennatuur. De alexandrijnen van hun kant beschuldigden hun tegenstanders van "bifysisme", het zůdanig onderscheiden van de twee naturen dat de éne persoon Jezus Christus als het ware gespleten werd. Een concilie in 451 kon geen eenheid brengen. Daarom onderscheiden we vandaag de dag de Orthodoxe Kerk (binnen de oecumene ook wel Oosters-orthodoxe Kerk genoemd), waarbinnen o.a. de Griekse, Russische, Roemeense en Servische kerken in communie leven, en de Oud-oriŽntaalse (ook wel: OriŽntaalse) Kerken, o.a. de Armeens-Apostolische, Ethiopische, Koptische en Syrische Kerk.

Ondanks vijftien eeuwen van scheiding hebben de twee kerkfamilies erg veel overeenkomsten. Vooral de liturgische en spirituele tradities van de kerken lijken in veel opzichten op elkaar. In de tweede helft van de twintigste eeuw is een voorzichtig proces van toenadering op gang gekomen, met als voorlopig hoogtepunt een overeenkomst in 1990 waarin de kerkfamilies de wens uitspreken om weer één te worden.
 
Oud-oriŽntaalse kerken in Nederland
Hoewel officieel niet in communie onderhoudt de Orthodoxe Kerk vriendschappelijke banden met de OriŽntaalse Kerken. Zeker in Nederland zijn de banden warm. OKiN tracht de belangen van de OriŽntaalse broeders en zusters in het oog te houden en waar mogelijk te behartigen.
 
Kopten spreken over zichzelf als 'Koptisch-orthodoxen', omdat Koptisch alleen Egyptische betekent en er ook Koptisch-katholieken zijn. Wat betreft de Syrische christenen is de situatie nog complexer, omdat (1) veel van hen niet afkomstig zijn uit het huidige land SyriŽ en (2) er enerzijds Syrische christenen zijn die in communie met de Orthodoxe Kerk zijn (deze behoren tot het (Grieks-)Orthodoxe Patriarchaat van AntiochiŽ) en anderzijds zij die behoren tot de kerk die nu oriŽntaals wordt genoemd. De meeste van Syrische christenen in Nederland behoren tot de laatste categorie en noemen zichzelf Syrisch-orthodox (ter onderscheid van Syrisch-katholieken)  Hieronder volgen links naar verschillende Oud-oriŽntaalse Kerken in Nederland:
Koptisch-orthodoxe Kerk 
Syrisch-orthodoxe Kerk
Armeens-Apostolische Kerk
Ethiopische Tewahedo Kerk
Eritrese Tewahdo Kerk